Biết "Tại sao" của bạn, Làm điều mới, Suy nghĩ khác biệt

ONISM: Nhận thức về những điều mà chúng ta sẽ trải nghiệm đều chẳng là gì so với sự rộng lớn của thế giới

Bạn đã từng tự hỏi bản thân nhỏ bé như thế nào, và nhận ra rằng những trải nghiệm mình có về thế giới này cũng chỉ như một hạt cát trong cuộc sống hữu hạn ra sao chưa? Đặc biệt đối với những bạn yêu thích du lịch, bạn có thể trải qua “nỗi đau” này không chỉ một lần, như việc chọn lựa đi vùng núi cao hay ra biển sâu, đi châu u hay châu Á, với suy nghĩ khó chịu rằng thậm chí khi bạn từ giã cõi đời, bạn sẽ vẫn không bao giờ biết hết được về đất nước mình sinh ra, cả thế giới này, cả vũ trụ này?

Trang web The Dictionary of Obscure Sorrows giải thích điều này bằng cách sử dụng từ “Onism”.

Onism (danh từ): sự thất vọng khi bị mắc kẹt trong một cơ thể, chỉ sinh sống ở một nơi tại một thời điểm, cảm giác như khi đứng trước màn hình thông tin khởi hành tại sân bay, nhìn thấy bảng thông báo hiện lên tên những địa danh xa lạ, như mật khẩu trên máy người khác, mỗi cái tên đều đại diện cho những nơi mà bạn sẽ không bao giờ nhìn thấy trước khi ra đi mãi mãi, như mũi tên trên bản đồ định vị nơi bạn đang đứng, nó bảo rằng: bạn đang chỉ ở vị trí này.

Phụ đề video:

“Bạn ở đây. Ban đầu bạn bị lạc, nhưng rồi nhanh chóng bắt đầu phác thảo cho mình một bản đồ thế giới – kẻ vạch những nét cuộc đời bạn.

Và giống như những nhà thám hiểm đầu tiên, sớm hay muộn bạn sẽ phải đấu tranh với những khoảng trống trên bản đồ. Tất cả những trải nghiệm bạn chưa từng có. Một phần trong bạn vẫn đau đáu muốn biết những gì xảy ra ngoài kia. Cuối cùng, những câu hỏi này bắt đầu có trọng lượng của riêng chúng, và bắt đầu làm lu mờ cuộc sống hàng ngày của bạn.

Hàng tỷ cánh cửa bạn phải đóng lại để tiến lên một bước. Tất cả những điều bạn chưa làm và có thể không bao giờ thực hiện được; tất cả những rủi ro có thể xảy ra hoặc không có thật; tất cả những địa danh bạn đã không mua vé đến; tất cả những ánh đèn đằng xa mà bạn chỉ có thể tự hỏi đó là gì; tất cả những lịch sử nối tiếp bạn tránh được trong gang tấc; tất cả những tưởng tượng vẫn im lìm trong đầu bạn; tất cả mọi thứ bạn đang từ bỏ để đứng đúng nơi bạn đang đứng ngay bây giờ; tất cả những câu hỏi bạn giả định dù có sai cũng không ai có thể trả lời cho bạn.

Thật lạ kỳ khi những điều chúng ta thực sự nhìn thấy về vũ trụ này quá ít ỏi đến dường nào. Kỳ lạ sao khi bao nhiêu giả định chúng ta phải thực hiện mắc kẹt trong một cơ thể duy nhất, chỉ một nơi tại một thời điểm. Lạ thường khi bao nhiêu lời giải thích chúng ta đã bịa ra để biện hộ cho việc rất nhiều cuộc đời chỉ muốn sống le lói. Kỳ lạ sao, khi bất cứ ai trong chúng ta cũng có thể cảm thấy thoải mái như ở nhà trong một thế giới xa lạ với chúng ta đến thế.

Chúng ta phác họa những con quái vật trên bản đồ vì sự tồn tại của chúng tạo sự thoải mái. Chúng canh gác các bờ vực thẳm, và buộc chúng ta phải quay đi khỏi chúng; để từ đó chúng ta có thể sống thoải mái trong Thế Giới Quen Thuộc trong một đoạn đời.

Nhưng nếu có ai đó hỏi bạn trên giường hấp hối về cuộc sống của bạn ở đây trên Trái đất này như thế nào. Có lẽ câu trả lời trung thực duy nhất là “Tôi không biết. Tôi đã lướt qua cuộc sống này một lần, nhưng tôi chưa bao giờ thực sự ở đó.”

Bi kịch ư?

Không.

Onism giúp chúng ta hiểu bản thân mình như giới hạn của cuộc sống con người, không phải lan truyền sự thất vọng. Chúng ta là những sinh vật nhỏ bé và yếu ớt, nhưng chúng ta có khả năng khám phá, và theo Stephen Hawking thì “Không có gì tuyệt vời hơn bằng việc đọc sách và thu nạp kiến thức ngày một nhiều hơn.” Đôi khi mình tự hỏi nếu con người không sáng tạo ra các hệ thống chữ viết thì làm thế nào chúng ta có thể thu thập, chia sẻ và xây dựng tất cả những kiến thức này qua từng thập kỷ để toàn xã hội có thể dựa vào đó và phát triển cho đến khi có thể vươn ra ngoài vũ trụ; làm thế nào Stephen Hawking có thể căn cứ vào đó để nói rằng “Triết học đã chết”: nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học đối với triết học, hay giống như Friedrich Nietzsche từng phát biểu “Thượng Đế đã chết”: tuyên bố chủ nghĩa hiện sinh vượt lên trên các tôn giáo. Nhưng cả hai, Hawking và Nietzsche bằng cách riêng của họ thôi thúc nắm bắt cốt lõi của chủ nghĩa hiện sinh, xem nhẹ tuổi thọ ngắn ngủi của một đời người, không bao giờ ngừng tự đặt câu hỏi và theo đuổi lời giải đáp để chúng ta có thể hiểu thế giới xung quanh và sau đó tìm cách trở lại hiểu chính bản thân mình.

Hawking đã thực sự kinh ngạc về việc con người ngày nay ít quan tâm và thậm chí không hứng thú với vật lý, không gian, vũ trụ và triết học. Trong thời gian sống có ích của mình, Hawking đã rất nhiều lần nhắc nhở chúng ta phải tò mò, tiếp tục đặt các câu hỏi “làm thế nào” và “tại sao” như một đứa trẻ. Điều đó không có nghĩa chúng ta làm vậy để kết hợp và sắp xếp tất cả những kiến thức này vì lợi ích của nhân loại, trong ngữ cảnh của Onism thì con người có thể không bao có thể tiếp cận được toàn bộ kiến thức; họ làm điều đó đơn giản chỉ để có thể vượt lên chính bản thân, trở thành chiếc cầu nối chứ không phải chỉ một điểm dừng.

Bạn thân mến, hãy tìm đọc quyển “100 điều ngồ ngộ – Nhận ra con người sâu thẳm trong bạn” nhé.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.